100 Anhang
atque doctissimi, fide firmi, spe robusti, gemina caritate fulgidi, mente puri,
devotione precipui, omnium virtutum honestate decori. Nulla illis terrenorum
cura, nulla inerat illecebra voluptatum sed totis ad deum viribus conversi,
mundum cum vanitatibus devicerunt. Sancta illorum conversatio virtutibus
corusca, signis approbata, omniumque eruditione scripturarum illustris gratiam
apud deum promeruit et homines. Unde et reges et huius seculi principes propter
monachorum sanctissimam conversationem ordinis nostri amatores facti, donis
eum et largitionibus magnifice! exaltaverunt.? Quis enim latissimas cenobiorum
possessiones, structuras? elegantissimas, filiorum numerositatem ac ipsorum
principum largitates non admiretur? / (fol. 2* col. b) Ubi nam gentium hodie
talia fundantur cenobia? Sed cur tunc et non modo? Refriguit caritas abun-
dante malitia. In illis putas an in nobis? In nobis dicere ausum.* Quanto enim
olim monachi plus deum amabant, tanto etiam amplius ab hominibus amabantur.
Et quanto minus terrena ambiebant, tanto in necessariis corporis deo providente
amplius abundabant. Amantibus enim deum totus mundus divitiarum est. Ubi
autem in monachis divinus frigescebat amor, pedententim sui habere curam
incipientes que mundi sunt sapuerunt. Ideoque ubi a deo avertebamur ad*
principes et alios mundi potentes, justus judex deus a nobis oculos® avertit
et quales? nos deo ingrati exhibemus, tales nobis mundi potentes effecit. Tunc
quidem ad ecclesiarum gubernacula plurimi fuere promoti qui quanto altius
positi fuerant tanto virtutibus innotuerunt clariores. Non fuit ecclesia que de
divi patris Benedicti ordine non expeteret sacerdotem. Plurimis certe annis in
ordine nostro viri omni doctrina et sanctitate prestantissimi claruerunt. Et re-
vera citra aliorum ordinum derogationem loquor facile ordines omnes divi
patris Benedicti religio precelluit, si dignitatem, si latum in urbe dominium, Si
viros doctrina et sanctitate insignes, si denique multitudinem eorum velimus
recensere. Nemo autem ordinis pristinum decorem metiendum de presenti
estimet, cum nostri ad illum non sit equa comparatio. Sed quousque gloriosa
narrabimus que fuerunt et tacebimus ignominiosa que videmus? Cecidit ordo
noster nec unquam totus resurrexit. Inopem copia illum fecit et temporalium
abundantia rerum dum divinus non affuit timor, omni ornatu illum spoliavit.
/ (fol. 37 col. a) Legislatoris mandata fratres contempserunt, studium scripturarum
abiecerunt, propterea contemptibiles facti sunt. Vides hic quam sint homines
instabiles et quam facile subvertantur si non se in timore dei tenuerint® constanter.
O Saxonia, Saxonia, si tibi de aliis monasteriis nihil constat, vide Corbeiense
cenobium tuis in finibus positum. Vide illius ruinas et mirare desolationem. Illuc
ducum ac principum, regum quoque filii sub observantia regulari claruerunt,
illic regis Francie filius abbas monachorum fuit. Qui jam illic et quot? Certe ne
umbram preteritorum quidem®, quod modo videmus, qui, qualiter olim floru-
erit, legit, agnoscet.
Caput 2.
Qualiter divina pietas duces (ut ita dixerim) suscitaverit recu-
perande religionis in ordine benedictino.
Inter tot miseriarum aufractus!® ordinis benedictini divina pietas haut dubium
meritis divi patris Benedicti id obtinentibus duces, ut ita dixerim, novos Susci-
tavit qui tametsi non totum tamen ex parte non exigua animos filiorum ad
1B: mirifice. ? C: exultaverunt. 3 C: strincturas.
*C: usum. 5 C: et statt ad. ° C: deus statt oculos.
C: equales. a C: tenuerunt. 2» B: om. 216 CC; auifractus.
